Zvanična ronilačka organizacija
Razvoj ronjenja kroz istoriju i ključne trenutke koji su oblikovali savremeni ronilački sport u Crnoj Gori
dr Nikola Babac
Ronilački savez Crne Gore
Profesionalno ronjenje na dijelu crnogorske obale Jadrana ima relativno dugu tradiciju. Kako u svojoj knjizi “RONJENJE U SIGURNOSTI” piše dr Stracimir Gošović (1927–2018), impresivan je podatak da je u periodu od 1927. do 1941. godine u bivšoj kraljevskoj ratnoj mornarici održano 7 ronilačkih kurseva za oficire, 11 za podoficire i 24 kursa za mornare. Ronioce Kraljevske RM obučavao je u Tivtu “pan” Polak, koji se ovom djelatnošću bavio i u austrougarskoj RM. Podmorničari su bili opremljeni Davisovim aparatima, namijenjenim za napuštanje potonule podmornice, a kursevi su trajali od 4 do 12 mjeseci.
Medicinsko obezbjeđenje na kursevima i većim podvodnim akcijama obavljali su ljekari bolnice u Meljinama i garnizonskih ambulanti u Boki Kotorskoj, među kojima su se isticali B. Pavlović, Z. Vojvodić i posebno N. Babac. Nakon Drugog svjetskog rata dr Nikola Babac učestvuje u medicinskom obezbjeđenju većih podvodnih akcija, predaje pomorsku higijenu u školama ratne mornarice, a 1953. godine publikuje knjigu “Ronjenje i podvodni radovi”. Ova knjiga imala je pionirsku ulogu u obučavanju civilnih i vojnih ronilaca, kao i ljekara koji su obezbjeđivali ronioce.
Kraljevska ratna mornarica je 1933. godine nabavila stabilnu, dvootsječnu rekompresionu komoru “Siebe Gorman” za liječenje ronilaca, koja je bila stacionirana u Meljinama, gdje su se liječili ronioci od dekompresione bolesti. U prvim poslijeratnim godinama ovu komoru preuzima preduzeće Brodospas u Rijeci u republici Hrvatskoj.
Ronilački savez Crne Gore
Amatersko, sportsko-rekreativno ronjenje, pretežno motivisano podvodnim istraživanjima, javlja se relativno rano, gotovo istovremeno kada i na obalama Italije i Francuske. Već 1953. godine osnovan je Savez sportsko-ribolovnih društava Jugoslavije, koji kasnije prerasta u Savez za sportski ribolov i podvodne aktivnosti, u okviru kojeg se razvijaju brojni centri i klubovi za podvodna istraživanja.
U Socijalističkoj Republici Crnoj Gori 1963. godine formirani su prvi klubovi za podvodne aktivnosti. Sa skromnom opremom nije se moglo postići mnogo, ali 1967. godine dolazi do značajnijeg razvoja podvodnih aktivnosti i sportskog ribolova, čemu doprinosi osnivanje Saveza za podvodne aktivnosti i pomorski sportski ribolov SR Crne Gore.
Godine 1989. u Republičkom štabu teritorijalne odbrane Republike Crne Gore formira se Ronilački odred, čiji su sastav uglavnom činili ronioci Ronilačkog kluba „Nikšić“, kojim je rukovodio Vesko Mijajlović. Ovaj odred je 1992. godine dobio nagradu „18. septembar“, koja se svake godine dodjeljuje povodom dana oslobođenja Nikšića.
Pripadnici Ronilačkog odreda Republičkog
štaba teritorijalne odbrane Republike Crne
Gore na obali jezera krupac u Nikšiću
Ronilački savez Crne Gore
Nakon ukidanja Teritorijalne odbrane Republike Crne Gore, 1993. godine u Ministarstvu unutrašnjih poslova, pri Specijalnoj antiterorističkoj jedinici, osniva se Ronilačka jedinica kojom je rukovodio Vesko Mijajlović do 2004. godine. Jedinica je za svoje dugogodišnje rezultate nagrađena Ordenom za doprinos u oblasti bezbjednosti od strane predsjednika Savezne Republike Jugoslavije.
Ronilački savez Crne Gore (RSCG) osnovan je 1994. godine, a njegovi osnivači bili su Ronilački klub „Nikšić“ iz Nikšića, Ronilački klub „Gorica“ iz tadašnjeg Titograda, Ronilački klub „Južno More“ iz Bara i Ronilački klub „Jugole Grakalić“ iz Herceg Novog. Prvi predsjednik Skupštine RSCG bio je prof. dr Mihailo Burić, dok je predsjednik saveza bio Vesko Mijajlović.
U septembru 1993. godine, u zgradi Opštine Nikšić, održan je prvi sastanak predstavnika crnogorskih ronilačkih klubova koji su inicirali osnivanje Ronilačkog saveza Crne Gore. Sastankom su predsjedavali Miodrag Cano Novaković, tadašnji predsjednik RK Nikšić, i Vesko Mijajlović, nadzornik ronjenja u istom klubu.
Koordinacioni savjet Jugoistočne Evrope za razminiranje i zaštitu stanovništva od mina je 14. februara 2002. godine u Ljubljani usvojio projekat osnivanja Regionalnog centra za obuku ronilaca, podvodno razminiranje, spašavanje i kontrolu na moru (RCUD). Vlada Republike Crne Gore je 7. juna 2002. godine donijela odluku o njegovom osnivanju.
Ronilački savez Crne Gore je članica CMAS-a – Svjetske ronilačke federacije. U sportskom i profesionalnom ronjenju, savez postiže značajne rezultate koji su prepoznati od strane najeminentnijih svjetskih organizacija, a njegovi predstavnici i članovi dobitnici su brojnih međunarodnih nagrada i priznanja za svoj rad.
U zgradi Opštine Nikšiću septembra 1993. godine organizovan je prvi sastanak predstavnika crnogorskih ronilačkih klubova koji su inicirali osnivanje Ronilačkog saveza Crne Gore. sastankom su predsjedavali Miodrag Cano Novaković, tadašnji predsjednik RK Nikšić i Vesko Mijajlović, nadzornik
prof. dr Mihailo Burić, prvi predsjednik Skupštine RSCG, i mr Vesko Mijajlović, prvi predsjednik RSCG, na osnivačkoj sjednici Skupštine RSCG 1994.godine u Podgorici.
Arhivski prikaz inicijative za osnivanje regionalnog centra za podvodno razminiranje i obuku ronilaca, koji potvrđuje značaj Crne Gore kao jednog od ključnih centara za razvoj ronilačkih aktivnosti u regionu.